Δευτέρα, Οκτωβρίου 19, 2015

Σχιστίες και Λογοθεραπεία

Τι είναι οι σχιστίες;

Στην ιατρική ορολογία ο όρος χρησιμοποιείται για να περιγράψει μία γενετική δυσμορφία ή ανωμαλία. Η δυσπλασία αυτή οφείλεται στην αποτυχία συνένωσης των διαφόρων αποφύσεων του προσώπου κατά την προγεννετική περίοδο. Οι συχνότερα εμφανιζόμενες μορφές σχιστιών είναι οι σχιστίες του χείλους και της υπερώας.

Σχιστίες και Λογοθεραπεία

Στην περίπτωση ύπαρξης μίας χειλεοσχιστίας είναι πιθανό το άνω χείλος να είναι ανοιχτό από τη μία ή και από τις δύο πλευρές, με αποτέλεσμα τη μειωμένη ικανότητα σίτισης του ατόμου σε πρώτο στάδιο και κατ’ επέκταση τη δυσκολία στην ομιλία και την άρθρωση, αν η σχιστία δεν αποκατασταθεί (στις μέρες μας η χειρουργική αντιμετώπιση λαμβάνει χώρα σε αρκετά νεαρή ηλικία). Τις περισσότερες φορές η σχιστία είναι μονόπλευρη και εμφανίζεται στην αριστερή πλευρά  στο σημείο όπου γίνεται η ένωση μεταξύ μέσου και έξω μέρους του πάνω χείλους.  Σύμφωνα με σχετικές μελέτες η σχιστία  χείλους εμφανίζεται σε αναλογία 1/1000 γεννήσεις και είναι συχνότερη  σε πρόωρα βρέφη αρσενικού φύλου.



Όταν η σχιστία βρίσκεται στην περιοχή  της υπερώας (στον ουρανίσκο), τότε αυτή  μπορεί να χωρίζεται μερικώς ή ολικώς σε όλο της το μήκος,  έτσι ώστε η ρινική και στοματική κοιλότητα να μη διαχωρίζονται όπως συμβαίνει φυσιολογικά, αλλά να υπάρχει άμεση επικοινωνία μεταξύ τους. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα σοβαρές διαταραχές κατάποσης, σίτισης, φώνησης και επικοινωνίας. Αξίζει να σημειωθεί πως εμφανίζεται συχνότερα στα κορίτσια  με αναλογία 1/2500.
Οι παράγοντες που συμβάλλουν στην εμφάνιση τους είναι γενετικοί  αλλά και  περιβαλλοντικοί (πιθανή ασθένεια της εγκύου, φάρμακα, διάφορες μορφές ακτινοβολιών, κληρονομικότητα κ.ά). Αξίζει να σημειωθεί πως είναι πιθανό να συνυπάρχουν με άλλα πολύπλοκα σύνδρομα χωρίς φυσικά αυτό να είναι απαραίτητο.


Ποιος ο ρόλος της Λογοθεραπείας στην αποκατάσταση;
Είναι αποδεκτό πως μία φυσική ανωμαλία που επηρεάζει τα όργανα της στοματικής κοιλότητας και του προσώπου είναι δυνατό να έχει αντίκτυπο στην άρθρωση και γενικά στην επικοινωνία του παιδιού. Αυτό συμβαίνει γιατί τα χείλη, τα δόντια, η γλώσσα, η άνω γνάθος, η σκληρή και η μαλθακή υπερώα, η σταφυλή, ο φάρυγγας και η μύτη είναι τα όργανα με τα οποία ο άνθρωπος παράγει ήχο χρησιμοποιώντας τον αέρα που έρχεται από τους πνεύμονες, ο οποίος περνάει από τις φωνητικές χορδές  και μέσω του φάρυγγα διοχετεύεται στη μύτη (ένρινα φωνήματα, όπως το /m/) ή το στόμα (υπόλοιπα –τα περισσότερα– φωνήματα).
Οποιαδήποτε αρθρωτική παρέκκλιση είναι δυνατό να επηρεάσει τη φωνητική και φωνολογική ανάπτυξη του παιδιού με σχιστία. Όμως, η ανάπτυξη του λόγου είναι δυνατόν να επηρεαστεί και από άλλες παραμέτρους όπως η δυσκολία στην ακουστική διάκριση και αντίληψη των φωνημάτων από τα παιδιά, λόγω των συχνών περιπτώσεων ωτίτιδας που συχνά συνυπάρχουν με τις σχιστίες.
Ένας άλλος μηχανισμός, ο υπερωϊοφαρυγγικός, επίσης επηρεάζεται. Σε περίπτωση σχιστίας καθίσταται αδύνατη η διοχέτευση αέρα χωρίς την αποφυγή μέρους του από τη μύτη, με συνέπεια την εμφάνιση διαταραχών αντήχησης όπως η υπερρινικότητα (η ομιλία παράγεται από τη μύτη, παράγονται ένρινα τα περισσότερα φωνήματα) αλλά και την ρινική αναγωγή (έξοδος φαγητού από τη μύτη κατά την κατάποση).

Πώς αντιμετωπίζονται οι σχιστίες;
Συνήθως οι σχιστίες αποκαθίστανται χειρουργικά σε αρκετά νεαρή ηλικία όμως ορισμένα παιδιά ίσως χρειαστούν πάνω από μία επέμβαση ώστε να επιτευχθεί το επιθυμητό αποτέλεσμα. Όσον αφορά  τη βελτίωση της ομιλίας,  μπορεί να πραγματοποιηθεί φαρυγγοπλαστική επέμβαση η οποία έχει ως στόχο να αλλάξει το σχήμα του φάρυγγα ώστε να μπορεί να πραγματοποιηθεί ο υπερωϊοφαρυγγικός μηχανισμός  που θα εμποδίζει τον αέρα να βγαίνει από τη μύτη και την ομιλία να ακούγεται ένρινη.
Ένα παιδί που αντιμετωπίζει κάποιο είδος σχιστίας μπορεί να βελτιώσει σε ικανοποιητικό βαθμό το βιοτικό του επίπεδο με τη βοήθεια των εξειδικευμένων επιστημόνων οι οποίοι είναι απαραίτητο να συνεργαστούν ομαλά όχι μόνο με την οικογένεια και το παιδί, αλλά και μεταξύ τους. Η ομάδα αυτή μπορεί να αποτελείται από: χειρουργό, ορθοδοντικό, γναθοχειρουργό, παιδίατρο, οδοντίατρο, λογοθεραπευτή, ακοολόγο – ΩΡΛ, ψυχολόγο, νοσηλευτή.
Διανύοντας μία εποχή κατά την οποία ο τομέας της επιστήμης αναπτύσσεται ραγδαία, είναι εφικτό ένα βρέφος το οποίο έχει γεννηθεί με κάποια μορφή σχιστίας να ενταχθεί ομαλά στην κοινωνία. Εφόσον το παιδί προχωρήσει στην απαραίτητη χειρουργική επέμβαση, με την κατάλληλη υποστήριξη από το οικογενειακό του περιβάλλον αλλά και από τη διεπιστημονική ομάδα, θα κατορθώσει να μειώσει σημαντικά προβλήματα που αφορούν τη σίτιση , την κατάποση, την ομιλία και γενικότερα την επικοινωνία . Ωστόσο πρέπει να γίνει σαφές πως το παιδί ίσως να μην αναπτύξει κάποιες δεξιότητες στο βαθμό που υπάρχουν σε ένα φυσιολογικό παιδί. 

Διάβασε σχετικά:
Όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε για τη λογοθεραπεία
Όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε για τις μαθησιακές δυσκολίες
Το παιδί μου δεν έχει μιλήσει ακόμα, να ανησυχήσω;

Χριστίνα από Θέματα Λογοθεραπείας

Despinas Studio
Despinas Studio

Είμαστε μια ομάδα bloggers που βοηθάει άλλες bloggers να αλλάξουν το blog και τη ζωή τους προς το καλύτερο. Μάθε περισσότερα για τις συντάκτριές μας εδώ

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Αν έχεις ένα λεπτό στη διάθεσή σου γράψε μας ένα σχόλιο με τη γνώμη σου!Αν έχεις λιγότερο χρόνο τότε μοιράσου αυτό το άρθρο στα social media, δε θα σου πάρει πάνω από 10 δεπτερόλεπτα!